5

Αιγαίο: Θανάσιμη ομπρέλα αεράμυνας

Αντιαεροπορική Άμυνα: Πυροβόλα

5

Αντιαεροπορική Άμυνα: Πυροβόλα

Στον τομέα των αντιαεροπορικών πυροβόλων η Ελλάδα διαθέτει σε υπηρεσία εκατοντάδες πυροβόλα, καθώς και το ολοκληρωμένο σύστημα «Βέλος».

Καθένα από τα έξι ολοκληρωμένα συστήματα «Βέλος» συγκροτείται από τέσσερις τετραπλούς εκτοξευτές βλημάτων AIM-7M Sparrow μέγιστου βεληνεκούς 50 χιλιομέτρων (συνολικά 24 εκτοξευτές με απόθεμα 280 βλήματα), από τέσσερα πυροβόλα τύπου GDF-002A (2 x 35mm) και από ένα ραντάρ τύπου Giraffe-75 («Όμηρος» σε ελληνική υπηρεσία). Τα έξι συστήματα «Βέλος» αγοράστηκαν το 1983 από την Ελβετία, έναντι ποσού $ 98.000.000, και παρελήφθησαν την περίοδο 1984-1986 (τα Giraffe-75 αγοράστηκαν από τη Σουηδία το 1983 και παρελήφθησαν την περίοδο 1985-1986, ενώ τα βλήματα AIM-7M Sparrow αγοράστηκαν από τις ΗΠΑ το 1983 και παρελήφθησαν την περίοδο 1984-1986). Στο πλαίσιο της αναβάθμισης τους αγοράστηκαν από την Ιταλία, το 2005 και έναντι ποσού € 15.000.000, έξι ραντάρ επιτήρησης αέρος και πρόσκτησης στόχων τύπου X-TAR, τα οποία παρελήφθησαν την περίοδο 2007-2008. Το πρόγραμμα αναβάθμισης δύο συστημάτων, συνολικού κόστους € 84.108.928, υπογράφηκε το Νοέμβριο του 2002 με την ελβετική Oerlikon (πλέον ανήκει στην γερμανική Rheinmetall) και περιελάμβανε, μεταξύ άλλων, την τροποποίηση των πυροβόλων τύπου GDF-002 στο επίπεδο GDF-006 ώστε να μπορούν να δεχτούν το βελτιωμένο πυρομαχικό AHEAD. Το Σεπτέμβριο του 2004 ενεργοποιήθηκε το δικαίωμα προαίρεσης, ύψους € 79.081.488 για την αναβάθμιση των υπόλοιπων τεσσάρων συστημάτων. Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε το 2009.

Στην κατηγορία του διαμετρήματος των 23mm η Ελλάδα διατηρεί σε υπηρεσία 505 πυροβόλα ZU-23-2 (2 x 23mm), τα οποία παραχωρήθηκαν από τη Γερμανία και παρελήφθησαν στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 η ΕΒΟ (Ελληνική Βιομηχανία Όπλων), σε συνεργασίας με τη βουλγαρική Arsco, ξεκίνησαν ένα πρόγραμμα αναβάθμισης των πυροβόλων με την εγκατάσταση ηλεκτρικού συστήματος ανύψωσης και περιστροφής, καθώς και με την εγκατάσταση συστήματος ελέγχου πυρός, το οποίο ενσωματώνει ηλεκτροπτικό και σύστημα λέιζερ εντοπισμού και παρακολούθησης εναέριων και επίγειων στόχων. Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Στην κατηγορία διαμετρήματος 20mm η Ελλάδα διαθέτει 546 Rh-202 Mk.20 (2 x 20mm) τα οποία παραχωρήθηκαν από τη Γερμανία και παρελήφθησαν στις αρχές του 1992 (σύμφωνα με ορισμένες πηγές σε υπηρεσία εντάχθηκαν 285 πυροβόλα, εκ των οποίων 150 στα μέσα της δεκαετίας του 1970). Σύμφωνα με ορισμένες πηγές το ΠΝ διατηρεί σε υπηρεσία μικρό αριθμό αντιαεροπορικών πυροβόλων τύπου L/60 (1 x 40mm), ενώ άλλες πηγές αναφέρουν ότι τα L/60 έχουν αποσυρθεί και έχουν αντικατασταθεί από Rh-202 Mk.20.

Στον τομέα των αντιαεροπορικών πυροβόλων η Τουρκία διαθέτει σε υπηρεσία εκατοντάδες πυροβόλα διαφόρων διαμετρημάτων. Στο διαμέτρημα των 12,7mm η Τουρκία διατηρεί σε υπηρεσία περί τα 160 παλαιά M-45 Quadmount (4 x 12,7mm). Συνολικά η Τουρκία παρέλαβε περί τα 900 συστήματα, αλλά σε υπηρεσία παραμένουν 160 σε διπλό ρόλο (εγγύς αντιαεροπορικής άμυνας και υποστήριξης πυρός). Στο διαμέτρημα των 20mm διατηρούνται σε υπηρεσία 740 πυροβόλα, εκ των οποίων 440 GAI-BO1 (2 x 20mm), τα οποία κατασκευάστηκαν στην Τουρκία κατόπιν αδείας, και 300 Rh-202 Mk.20 (2 x 20mm), τα οποία παραχωρήθηκαν από τη Γερμανία (σύμφωνα με ορισμένες πηγές ο συνολικός αριθμός τους ανέρχεται σε 432 πυροβόλα).

Στο διαμέτρημα των 35mm διατηρούνται σε υπηρεσία 118 αναβαθμισμένα πυροβόλα GDF-006 (1 x 35mm). Το 1995 η Τουρκία αγόρασε 120 πυροβόλα της έκδοσης GDF-003, τα οποία κατασκευάστηκαν κατόπιν σχετικής άδειας στην Τουρκία, μαζί με 57 ραντάρ ελέγχου πυρός D-9 Super Flandermaus. Οι παραδόσεις ξεκίνησαν το 1997 και ολοκληρώθηκαν το 2000. Το Δεκέμβριο του 2007 αποφασίστηκε η αναβάθμιση 118 πυροβόλων στο επίπεδο GDF-006 ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν το πυρομαχικό AHEAD (Advanced Hit Efficiency And Destruction). Το σχετικό συμβόλαιο υπογράφηκε τον Ιανουάριο του 2010. Το πρόγραμμα, το οποίο ανέλαβε η Aselsan, αφορούσε και στην αντικατάσταση των D-9 Super Flandermaus με ένα σύγχρονο Σύστημα Ελέγχου Πυρός σχεδίασης και ανάπτυξης της Aselsan (το πρόγραμμα αναβάθμισης των πυροβόλων υλοποίησε η ΜΚΕΚ). Το όλο πρόγραμμα ολοκληρώθηκε το 2013 (τα δύο μη αναβαθμισμένα πυροβόλα χρησιμοποιήθηκαν ως πρωτότυπα δοκιμών). Εντωμεταξύ, το 2016 ξεκίνησαν να παραλαμβάνονται τα νέα τρισδιάστατα ραντάρ αεράμυνας Kaplan της Aselsan (αντίγραφο του AN/MPQ-64 Sentinel), στο πλαίσιο υλοποίηση του προγράμματος HERRIKS. Κάθε σύστημα HERRIKS αποτελείται από ένα Kaplan και ένα Σύστημα Ελέγχου Πυρός για τον έλεγχο και τον συντονισμό πυρός των φορητών εκτοξευτών FIM-92 Stinger και των πυροβόλων GDF-006 (σύμφωνα με ορισμένες ανεπιβεβαίωτες πηγές, στα μέσα της δεκαετίας του 1980, η Τουρκία απέκτησε και 100 πυροβόλα GDF-001).

Το σημαντικότερο, σε εξέλιξη, πρόγραμμα στον τομέα των αντιαεροπορικών πυροβόλων είναι το Korkut της Aselsan. Το Korkut είναι ένα αυτοκινούμενο δίδυμο αντιαεροπορικό πυροβόλο διαμετρήματος 35mm. Το σχετικό συμβόλαιο, ύψους € 500.000.000, για την προμήθεια 14 ολοκληρωμένων συστημάτων Korkut υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2016. Η υλοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος αποφασίστηκε και κατακυρώθηκε στην εταιρία Aselsan το Δεκέμβριο του 2007, ενώ το σχετικό συμβόλαιο σχεδίασης και ανάπτυξης, ύψους $ 120.300.000, υπογράφηκε το Μάρτιο του 2010. Κάθε ολοκληρωμένο σύστημα Korkut περιλαμβάνει ένα σταθμό πρόσκτησης στόχων και ελέγχου πυρός και τρείς μονάδες πυρός με δίδυμα πυροβόλα των 35mm (ικανά για βολή πυρομαχικών AHEAD), επί ερπυστριοφόρων τεθωρακισμένων οχημάτων M-113A1. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες οι συνολικές επιχειρησιακές ανάγκες του Τουρκικού Στρατού ανέρχονται σε 25 ολοκληρωμένα συστήματα (75 πυροβόλα). Τα πρώτα συστήματα αναμένεται να παραδοθούν το 2022.

Τέλος, στο διαμέτρημα των 40mm η Τουρκία διατηρεί σε υπηρεσία 600 πυροβόλα L/60 (1 x 40mm), αν και σύμφωνα με ορισμένες πηγές ο εν υπηρεσία αριθμός είναι 490 πυροβόλα, 260 πυροβόλα L/70 (1 x 40mm), τα οποία αποτελούν βελτιωμένη έκδοση του L/60 και παραχωρήθηκαν από τη Γερμανία, 52 πυροβόλα L/70T αναβαθμισμένα με οπτικό σκοπευτικό P-56 και αριθμό αυτοκινούμενων πυροβόλων M-42A1 Duster (2 x 40mm), τα οποία παραχωρήθηκαν από τη Γερμανία το 1979 και παρελήφθησαν την περίοδο 1979-1981. Τα Μ-42A1 Duster θα αντικατασταθούν από τα Korkut. Σύμφωνα με ορισμένες πηγές 110 M-42A1 Duster βρίσκονται σε αποθήκευση με τα υπόλοιπα 152 να έχουν αποσυρθεί οριστικά από την υπηρεσία.

Τελευταία ενημέρωση ΙΑΝ. 01, 1970