5

Η Άμυνα των Ελληνικών Νήσων

Η Άμυνα των Ελληνικών Νήσων: Προτάσεις για βελτίωση

5

Η Άμυνα των Ελληνικών Νήσων: Προτάσεις για βελτίωση

Η λογική της άμυνα που επιδιώκει τη φύλαξη όλων των ακτών και όλων των μικρών νησιών ή ακόμη και νησίδων σήμερα θεωρείται σπάταλη δυνάμεων από την στιγμή που οποιαδήποτε στρατιωτική δραστηριότητα εξετάζεται πλέον με κριτήρια οικονομίας δυνάμεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρας που έχει πολλά νησιά και έχει προσαρμόσει την άμυνα των νήσων της στην νέα στρατιωτική λογική της οικονομίας δυνάμεων είναι η Νορβηγία, η οποία κατά διάρκεια του ψυχρού πολέμου στηριζόταν σε ένα στατικό σύστημα άμυνας των εκτεταμένων ακτών της με τη δαιδαλώδη εδαφική διαμόρφωση.

TΑ ΑΡΜΑΤΑ ΜΑΧΗΣ ΤΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΑΞΙΑ.

Συγκεκριμένα υπήρχαν στατικές μονάδες με παράκτια πυροβόλα και οχυρώσεις, αλλά η πρακτική αυτή απαιτούσε μεγάλο αριθμό δυνάμεων ενώ ήταν αμφίβολης αποτελεσματικότητας λόγω της στατικότητας της άμυνας και της αδυναμίας μεταφοράς δυνάμεων από μη απειλούμενη σε απειλούμενη περιοχή. Μετά την εποχή του ψυχρού πολέμου, η μείωση της απειλής και η ανάγκη εξορθολογισμού των δυνάμεων σε κατεύθυνση πιο οικονομική, οδήγησε σε αλλαγή του δόγματος. Εγκαταλείφθηκε η αντίληψη της διατήρησης οχυρών θέσεων για την άμυνα των πολλών νησιών και των ακτών με τους βαθύς κολπίσκους (φιόρδ) και δημιούργησαν τη Διοίκηση Ασφαλείας  Ακτών (Coastal Ranger Command).

Kαι οι Σουηδοί επίσης έχουν πολλά ενδιαφέροντα συμπεράσματα ως προς το δόγμα παράκτιας άμυνας:

Τα οχυρά εγκαταλείφθηκαν επειδή εκτιμήθηκε ότι τα νέα κατευθυνόμενα όπλα εύκολα θα τα εξουδετέρωναν. Οι Coastal Rangers είναι πολύ ευέλικτοι στις περίπλοκες παράκτιες νορβηγικές ακτές και χρησιμοποιούν ελικόπτερα και ταχύπλοα, που μπορούν να μεταφέρουν 16 άνδρες, με ταχύτητα 40 κόμβων και διαθέτουν πυραύλους για χρήση εναντίον πλοίων. Η Διοίκηση Ασφαλείας Ακτών έχει ένα αποτελεσματικό σύστημα επιτήρησης ISTAR (Intelligence-Surveillance-Target Acquisition-Reconnaissance), το οποίο συνδυάζεται με την δύναμη ενός ταχυκίνητου συντάγματος, που μπορεί να επέμβει σε μικρό χρόνο, σε οποιοδήποτε μέρος της μεγάλης έκτασης νορβηγικής ακτογραμμής και των νήσων. Οι πυραυλάκατοι, τα μεγαλύτερα πλοία και τα ελικόπτερα ναυτικής συνεργασίας, μεγαλώνουν το μέγεθος της ασπίδας και προστατεύουν τις πετρελαιοπαραγωγές περιοχές στην ανοιχτή θάλασσα.

ΟΙ ΑΜΦΙΒΟΙ ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΙΣ ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΝΕΑ ΠΛΩΤΑ ΕΦΟΔΟΥ ΤΑΧΥΚΙΝΗΤΑ, ΜΕ ΚΑΛΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΡΚΕΤΗ ΙΣΧΥ ΠΥΡΟΣ.

Το νέο πρότυπο άμυνας νήσων της Νορβηγίας είναι μια έμπρακτη απόδειξη ότι οι πιο ευέλικτες μορφές άμυνας διευκολύνουν την εφαρμογή της κυριότερης αρχής άμυνας, αυτής της οικονομίας δυνάμεων, που επιτρέπει να συγκεντρώνονται περισσότερες δυνάμεις εκεί που υπάρχει η απειλή. Στη περίπτωση του νησιωτικού συμπλέγματος στο Αιγαίο, με την απειλή σε πολύ κοντινή απόσταση, η ανάγκη προστασίας έχει μετατοπισθεί από τα μεγάλα νησιά στα μικρά και τις νησίδες. Αυτό σημαίνει ανάγκη μεγαλύτερης στρατιωτικής παρουσίας, όχι αναγκαστικά με περισσότερο προσωπικό αλλά με συστήματα επιτήρησης, αντιαεροπορικά όπλα και όπλα ικανά να αντιμετωπίσουν ελαφρά αποβατικά τμήματα.

Τα μικρά νησιά αποτελούν τους δορυφόρους των μεγάλων αλλά και τις ασπίδες για αποτροπή διείσδυσης στο κεντρικό Αιγαίο ή σε ευαίσθητες περιοχές. Σε ότι αφορά τα οπλικά συστήματα που απαιτούνται για την άμυνα των νησιών χρειάζονται όπλα μεγάλου διαμετρήματος επί του εδάφους, ικανά να καταστρέψουν πλοία μικρά ή μεγάλα, τα οποία όμως θα είναι ικανά να μεταφερθούν με ευκολία σε οποιοδήποτε μέρος του νησιού ή ακόμη και σε άλλα νησιά. Χρειάζονται ταχύπλοα, με οπλισμό επίσης ικανό να καταστρέψει πλοία, τα οποία θα αποτελούν την πρώτη εξωτερική ασπίδα πέριξ του νησιού.

Χρειάζεται, επίσης, ενίσχυση της ναυτικής δύναμης ώστε να είναι ικανή να αποκλείσει την εχθρική ναυτική δύναμη και να καταστρέψει τη δύναμη των αποβατικών πριν φθάσουν στο απειλούμενο νησί. Χρειάζεται ενίσχυση των αεροπορικών δυνάμεων ώστε να αποκτήσουν αεροπορική υπεροχή στην απειλούμενη περιοχή και να καταστρέψουν την αποβατική δύναμη από τη στιγμή που συγκεντρώνεται στην απέναντι πλευρά.

Σε γενικές γραμμές όπως έχει ήδη προαναφερθεί η ενίσχυση της ελληνικής νησιωτικής άμυνας απαιτεί ένα πολύ καλό σύστημα πληροφοριών, ένα αποτελεσματικό σύστημα χειρισμού κρίσεων και ένα ενιαίο σύστημα επιτήρησης. Το σύστημα πληροφοριών θα πρέπει να είναι ικανό να εντοπίσει ότι η εχθρική δύναμη προετοιμάζεται και να  εκτιμήσει σε ποιο νησί κατευθύνεται και σε ποιο μέρος του νησιού θα αποβιβασθεί.

Το σύστημα συλλογής και ανάλυσης πληροφοριών, θα πρέπει να έχει ικανότητα απόκτησης πληροφοριών σε βάθος και σίγουρα το υπάρχον σύστημα που στηρίζεται στην αποδυναμωμένη ΕΥΠ δεν μπορεί να το πράξει. Επίσης ένα νέο αποτελεσματικό σύστημα χειρισμού κρίσεων θα πρέπει να συνδυάζει ειδικούς από το Υπουργείο Άμυνας και Εξωτερικών (ενιαίο σύστημα), και να εκτιμά την κατάσταση σε μικρό χρόνο και θα προτείνει λογικές λύσεις για αντιμετώπιση της όποιας πρόκλησης. Σε ότι αφορά το ενιαίο σύστημα επιτήρησης, θα πρέπει να διαθέτει διευρυμένο δίκτυο  ραντάρ επιτήρησης ακτών και αντίστοιχων για επιτήρηση χαμηλά ιπτάμενων στόχων (ελικοπτέρων).

Τα παραπάνω αφορούν μέτρα στρατιωτικής αντιμετώπισης, όμως η καινούργια διάσταση της απειλής θα πρέπει να ενεργοποιήσει και τις δυνατότητες του Λιμενικού Σώματος, το οποίο θα πρέπει να ενεργοποιήσει όλα τα μέσα, ακόμη και τα ελικόπτερα που σκουριάζουν αχρησιμοποίητα, προκειμένου να παρέχει προστασία σε μεγάλους στολίσκους αλιευτικών και να αντιμετωπίζει με επιτυχία την όποια κρίση προτού αυτή κλιμακωθεί και απαιτηθούν στρατιωτικά μέσα. Θα πρέπει να ενισχυθούν τα μικρονήσια με συστήματα επιτήρησης και αντιμετώπισης ελαφράς απειλής.

Οι υπερπτήσεις έχουν το όριό τους και θα πρέπει να εφαρμοστούν τακτικές εγκλωβισμού των ιπτάμενων μέσων που υπερίπτανται, με ραντάρ αντιαεροπορικών. Ο αντίπαλος πρέπει να καταλάβει ότι υπάρχουν και «κόκκινες» γραμμές, τις οποίες αν υπερβεί θα έχει κόστος. Οι τελευταίες προκλήσεις της τουρκικής πλευράς στο Αιγαίο δείχνουν ότι υπάρχουν στρατηγικές επιδιώξεις της γειτονικής χώρας, οι οποίες εδραιώνονται αργά αλλά σταθερά και σε καθημερινή βάση.

Στο τελευταίο βίντεο Σοηδοί rangers σε αποστολές κατάδειξης στόχων: 

Τελευταία ενημέρωση ΙΑΝ. 01, 1970